Uśpiony chromosom X chroni mózgi kobiet przed negatywnymi skutkami starzenia się

7 marca 2025, 09:00

Z wiekiem u kobiet rozwija się mniej problemów poznawczych, niż u mężczyzn. Przyczyną takiego stanu rzeczy może być przebudzenie na późniejszych etapach życia nieaktywnego chromosomu X, który włącza geny pomagające utrzymać zdrowe połączenia w mózgu, donoszą naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco (UCSF).



Spaliny diesla zmieniają zapach kwiatów

20 października 2015, 10:42

Spaliny diesla mogą zmniejszać dostępność niemal połowy lotnych związków zapachowych z kwiatów. To istotne, bo pszczoły wykorzystują je do odnajdowania pokarmu.


Laserowy zapłon w samochodach

21 kwietnia 2011, 18:54

Japończycy stworzyli laserowy system zapłonowy dla samochodów, dzięki któremu nie tylko zaoszczędzimy benzynę, ale zmniejszymy też emisję tlenków azotu - głównego składnika smogu. Nowy zapłon zbudowany jest z ceramiki, zatem można go tanio produkować w dużych ilościach.


Głos z kosmicznych zaświatów. Martwy satelita nadał sygnał po dziesięcioleciach

23 czerwca 2025, 07:01

Niedawno astronomowie usłyszeli głos z kosmicznych zaświatów. Potężny krótkotrwały impuls na chwilę przyćmił wszystkie źródła sygnałów radiowych. Clancy James z australijskiego Curtin University i jego zespół skanowali nieboskłon za pomocą Australian Square Kilometre Array Pathfinder (ASKAP) – zestawu 36 radioteleskopów znajdujących się w Zachodniej Australii – odebrali krótki, bardzo silny sygnał.


Naukowcy prześledzili aktywność i przemiany likopenu w organizmie

13 listopada 2015, 11:57

Posługując się likopenem z większym ciężarem cząsteczkowym, naukowcy dowiedzieli się, jakim przemianom metabolicznym podlega on w ludzkim organizmie. Okazuje się, że niedługo po wchłonięciu izomery all-trans są przekształcane w formę cis.


Składnik grzyba w 100% hamuje rozwój guza

23 maja 2011, 16:03

Polisacharopeptyd (ang. polysaccharopeptide, PSP), wyekstrahowany z używanej w medycynie azjatyckiej hubki różnobarwnej (Trametes versicolor), okazał się podczas wczesnych testów na myszach 100-procentowo skuteczny w hamowaniu rozwoju guzów prostaty.


Moai z Rapa Nui zagrożone przez wzrost poziomu oceanów

28 sierpnia 2025, 08:33

Naukowcy z University of Hawai'i ostrzegają, że do roku 2080 rosnący poziom oceanów zacznie zagrażać słynnym moai z Wyspy Wielkanocnej. Z artykułu opublikowanego na łamach Journal of Cultural Heritage dowiadujemy się, że za nieco ponad 50 lat poziom oceanów wzrośnie na tyle, że sezonowo fale będą dosięgały największej platformy ceremonialnej (ahu) na Wyspie, Ahu Tongariki, na której ustawionych jest 15 posągów, w tym najcięższe moai, jakie kiedykolwiek powstały na wyspie. Ponadto wody oceaniczne zagrożą 51 innym zabytkom.


Wystarczy schudnąć, by pozbyć się cukrzycy

2 grudnia 2015, 06:57

Naukowcy z Newcastle University wykazali, że cukrzyca typu II jest wywołana akumulacją tłuszczu w trzustce oraz że wystarczy zmniejszyć ilość tego tłuszczu o mniej niż 1 gram, by pozbyć się choroby. O odkryciu poinformował zespół profesora Roya Taylora na łamach Diabetes Care oraz podczas World Diabetes Conference w Vancouver


Co ma wątroba do cukrzycy?

17 czerwca 2011, 08:56

Choć brzmi to dość zaskakująco, to, co dzieje się w wątrobie, ma wiele wspólnego z cukrzycą. Naukowcy z University of Queensland i Uniwersytetu w Wuhan odkryli bowiem związek między rodzajem gromadzonego w wątrobie glikogenu (wielocukru zapasowego, którego cząsteczki są zbudowane z reszt glukozowych) a cukrzycą typu 2.


Imbir – odpowiedź polskiego rolnictwa na zmiany klimatu?

14 listopada 2025, 15:13

Uprawa imbiru w Polsce to coś więcej niż ciekawostka. To krok w stronę bardziej różnorodnego, nowoczesnego i odpornego na zmiany klimatu rolnictwa. Wierzę, że z pasją naszego zespołu ten cel jest realny, mówi profesor Piotr Szulc z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Jeśli wszystko pójdzie po myśli naukowców polski imbir może trafić na półki sklepowe w ciągu najbliższych 3-4 lat. Uczeni z Poznania dowiedli bowiem, że imbir może rosnąć w naszym klimacie, a teraz pracują nad stworzeniem odmiany lepiej dostosowanej do polskich warunków klimatycznych i glebowych.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk